بودجه                              Budget

بودجه، برنامۀمالی برای مدت معینی از ینده است که پیش بینی در آمدها و سایر منابع تأمین اعتبار و برآورد هزینۀ برنامه ها و عملیات معین را شامل می‌گردد .

1- بودجه یک برنامۀمالی است که به بیان مقداری- ریالی درآمدها و هزینه ها می‌پردازد .

2- بودجه زمان مشخص دارد که ممکن است یکسال یا بیشتر باشد .

3- در حقیقت پیش بینی در آمد ها و سایر منابع تأمین اعتبار،نخستین گام بودجه نویسی است .در این مرحله باید ابتدا ضمن تفکیک انواع مختلف درآمد درواحد آموزشی‌، بااستفاده از یکی از روشهایی که اشاره خواهد شد آنرا پیش بینی کرد .برای مثال انواع مختلف در آمد این گونه مؤسسات را می توان به درآمد سرانه ،درآمد شهریه ، کمکهای اولیه در آمد بوفه و ...تفکیک کرد.(2)

*- بودجه عبارت است از پیش بینی درآمدها و هزینه ها ،در مدت معینی از زمان برای انجام برنامه‌ای معین در مسیر هدفی معلوم.(3)

بودجه‌بندي برنامه‌اي                 Program Budget

بودجه بندي يا برآورد هزينه‌ها و مخارج كلي و جمعي سازمان به تفكيك برنامه‌هاي تعيين شده در نيل به اهداف

بودجه عمومي دولت                   Government General Budget - بودجه عمومي دولت شامل اجزاء زير است:

الف)پيش بيني دريافتها و منابع تامين اعتبار كه بطور مستقيم يا غير مستقيم در سال مالي طبق قانون بودجه بوسيله دستگاهها از طريق حسابهاي خزانه داري كل اخذ مي‌گردد.

ب)پيش بيني پرداختهايي كه از محل درآمد عمومي و يا اختصاصي براي اعتبارات جاري و عمراني و اختصاصي، دستگاههاي اجرائي مي‌توانند در سال مالي مربوطه انجام دهند.

بودجه كل كشور                   National Budget

-عبارتست از برنامه مالي دولت كه براي يك سال مالي تهيه مي‌گرد و حاوي پيش بيني درآمدها و ساير منابع تامين اعتبار و برآورد هزينه‌ها براي انجام عملياتي است كه منجر به نيل سياستها و هدفهاي قانوني مي‌شود و از سه قسمت تشكيل مي‌گردد:

-بودجه عمومي دولت

-بودجه شركتهاي دولتي و بانكها

-بودجه موسساتي كه تحت عنوان غير از عناوين فوق در بودجه كل كشور منظور مي‌شود.

بودجه‌بندي برنامه‌اي                 Program Budget

بودجه بندي يا برآورد هزينه‌ها و مخارج كلي و جمعي سازمان به تفكيك برنامه‌هاي تعيين شده در نيل به اهداف

بودجه‌بندي طرح و برنامه

 Planning Programming /Budgeting system (PPBS)

عبارتست از سيستمي دقيق و منظم در برآورد بودجه كه در آن ابتدا مرحله طرح‌ريزي و يا برنامه‌ريزي كلي انجام مي‌گيرد، نيازها و برنامه‌هاي كلي مشخص مي‌گردد.

در مرحله دوم برنامه ريزي عمليات صورت گرفته و نيروي انساني، وسائل، اجزاء هر برنامه در اين مرحله مشخص مي‌گردد.

در مرحله سوم برنامه‌ها به صورت مواد بودجه‌اي معين شده و در طبقه بندي‌هاي مختلف بودجه تجزيه مي‌شوند.5

بودجه‌بندي طرح و برنامه

 Planning Programming /Budgeting system (PPBS)

عبارتست از سيستمي دقيق و منظم در برآورد بودجه كه در آن ابتدا مرحله طرح‌ريزي و يا برنامه‌ريزي كلي انجام مي‌گيرد، نيازها و برنامه‌هاي كلي مشخص مي‌گردد.

در مرحله دوم برنامه ريزي عمليات صورت گرفته و نيروي انساني، وسائل، اجزاء هر برنامه در اين مرحله مشخص مي‌گردد.

در مرحله سوم برنامه‌ها به صورت مواد بودجه‌اي معين شده و در طبقه بندي‌هاي مختلف بودجه تجزيه مي‌شوند.5

بودجه‌بندي عملياتي               Performance Budget

بودجه بندي يا برآورد و محاسبه هزينه اجراء عمليات تعيين شده در هر برنامه در سازمان

بودجه‌بندي منعطف يا متغير Variable Budget/Felexible Budget

بودجه اي است براي سطوح مختلف امكانات و اعتبارات برنامه‌هاي متفاتي تنظيم شده و پيش بينيهاي مختلفي به عمل مي‌آي. بنابراين به كمك اين بودجه مي‌توان با تغييرات ناگهان كه در امكانات و منابع سازمان پيش مي‌آيد به نحو موثري مقابله كرد.